Historia na 6 – przyjemna nauka historii Cesarstwo bizantyjskie Wymień terytoria utracone przez Bizancjum w latach 565–750.

Wymień terytoria utracone przez Bizancjum w latach 565–750.

Bizancjum

Ziemie utracone przez Cesarstwo Bizantyjskie pomiędzy 565 a 750 rokiem:
a) wschodnie wybrzeże Morza Śródziemnego (tzw. Lewant),
b) wschodnia część Azji Mniejszej,
c) Egipt,
d) północna część Afryki oraz południowa Hiszpania (dawne ziemie kartagińskie),
e) Italia wraz z wyspami: Sardynią, Korsyką oraz Sycylią,
f) Dalmacja.

Wczesne Bizancjum: ok. 330-843 r.

Uczeni często nie zgadzają się co do parametrów okresu wczesnobizantyjskiego. Z jednej strony, okres ten stanowił kontynuację społeczeństwa i kultury rzymskiej – czy więc rzeczywiście poprawne jest stwierdzenie, że rozpoczął się w 330 roku? Z drugiej strony, przyjęcie przez cesarstwo chrześcijaństwa i geograficzne przesunięcie na wschód zainaugurowało nową erę.

Po przyjęciu chrześcijaństwa przez Konstantyna kościół cieszył się cesarskim patronatem, budując monumentalne świątynie w takich ośrodkach jak Rzym, Konstantynopol i Jerozolima. Na zachodzie imperium stawiało czoła licznym atakom germańskich koczowników z północy, a Rzym został splądrowany przez Gotów w 410 r. i przez Wandali w 455 r. Miasto Rawenna w północno-wschodnich Włoszech zyskało na znaczeniu w V i VI wieku, kiedy to funkcjonowało jako stolica cesarska dla zachodniej części imperium. Kilka kościołów ozdobionych bogatymi mozaikami, takich jak San Vitale i pobliski Sant’Apollinare in Classe, świadczą o znaczeniu Rawenny w tym czasie.

Wczesne bizancjum

Pod rządami cesarza Justyniana I z VI wieku, który panował w latach 527-565, Cesarstwo Bizantyjskie rozrosło się do największego obszaru geograficznego: obejmując Bałkany na północy, Egipt i inne części północnej Afryki na południu, Anatolię (dzisiejszą Turcję) i Lewant (w tym współczesną Syrię, Liban, Izrael i Jordanię) na wschodzie oraz Włochy i południowy Półwysep Iberyjski (dzisiejszą Hiszpanię i Portugalię) na zachodzie. Wiele z największych zabytków architektury Bizancjum, takich jak nowatorska bazylika kopułowa Hagia Sophia w Konstantynopolu, również powstało za panowania Justyniana.

Wzorując się na Rzymie, Konstantynopol posiadał wiele zewnętrznych przestrzeni publicznych – w tym główne ulice, fora, a także hipodrom (tor do wyścigów konnych lub rydwanów z publicznymi miejscami siedzącymi) – w których cesarze i urzędnicy kościelni często uczestniczyli w efektownych ceremoniach publicznych, takich jak procesje.

Monastycyzm chrześcijański, który zaczął się rozwijać w IV wieku, otrzymał patronat cesarski w takich miejscach jak góra Synaj w Egipcie.

Jednak w połowie VII wieku rozpoczęło się to, co niektórzy uczeni nazywają „ciemnymi wiekami” lub „okresem przejściowym” w historii Bizancjum. W wyniku powstania islamu w Arabii i kolejnych ataków arabskich najeźdźców Bizancjum utraciło znaczne terytoria, w tym Syrię i Egipt, a także symbolicznie ważne miasto Jerozolimę z jej świętymi miejscami pielgrzymkowymi. Cesarstwo doświadczyło spadku handlu i spowolnienia gospodarczego.
Na tym tle, i być może podsycanym przez niepokój o losy imperium, w VIII i IX wieku w Konstantynopolu wybuchła tak zwana „kontrowersja ikonoklastyczna”. Przywódcy kościelni i cesarze debatowali nad używaniem obrazów religijnych, które przedstawiały Chrystusa i świętych, niektórzy honorowali je jako święte obrazy, lub „ikony”, a inni potępiali je jako idole (jak obrazy bóstw w starożytnym Rzymie) i najwyraźniej niszczyli niektóre z nich. Wreszcie w 843 roku władze kościelne i cesarskie ostatecznie potwierdziły używanie obrazów religijnych i zakończyły spór ikonoklastyczny, wydarzenie to Bizantyjczycy świętowali później jako „triumf ortodoksji”.

Polecane posty

Kibice

Jakie skutki dla władców bizantyjskich miał nadmierny wzrost znaczenia stronnictw kibiców?Jakie skutki dla władców bizantyjskich miał nadmierny wzrost znaczenia stronnictw kibiców?

Wschodnia część Imperium Rzymskiego okazała się mniej podatna na atak z zewnątrz, między innymi dzięki swojemu położeniu geograficznemu. Ponieważ Konstantynopol leżał nad cieśniną, niezwykle trudno było naruszyć obronę stolicy; ponadto