Wpisz we właściwe pola schematu litery odpowiadające wskazanym wydarzeniom i procesom historycznym, tak by utworzyły one ciąg przyczynowo skutkowy.

Zadanie 3/121

Wpisz we właściwe pola schematu litery odpowiadające wskazanym wydarzeniom i procesom historycznym, tak by utworzyły one ciąg przyczynowo skutkowy.

cyt. K. Jurek, Poznać przeszłość 1. Karty pracy ucznia. Poziom podstawowy, Nowa Era 2019, s. 121.

A, C -> F -> D -> E -> B -> zakładanie nowych osad

Powiem szczerze, że nie przepadam za tymi zadaniami – często są trudne do jednoznacznej oceny, ale spróbujmy! Co nam innego pozostało…

Zaczniemy od początku tym razem – dwa z tych punktów wydają się (pra)przyczynami całej reszty, a więc upowszechnienie się trójpolówki oraz zastosowanie efektywniejszych narzędzi rolniczych. Nie da się tych wydarzeń uznać za skutek jakiegokolwiek z innych punktów. Co na górze, a co na dole – tym zajmiemy się na końcu.

Prostym skutkiem obu tych jest oczywiście zwiększenie produkcji rolnej. To generalnie wynika z logiki, żadnej wiedzy historycznej jak widzicie nie potrzeba…

Dalej pasują generalnie wszystkie trzy kolejne wpisy, ale… Zastanówmy się czy ich kolejność jest dowolna. Czy ograniczenie klęsk głodu mogłoby wynikać ze wzrostu zaludnienia albo braku pracy dla wszystkich mieszkańców wsi? Raczej nie – to odwrotnie. Klęsk głodu nie było, bo zwiększyła się produkcja rolna. A brak klęsk głodu spowodował, że zaludnienie rosło. Jest to dość naturalne zjawisko. Tak jak szybki rozwój medycyny w XX wieku doprowadził do wydłużenia długości ludzkiego życia.

Następnie – co też dość logiczne, to wzrost zaludnienia sprawił, że zabrakło pracy dla wszystkich mieszkańców wsi, a nie odwrotnie. 

Na koniec została kwestia umieszczenia pierwszych dwóch przyczyn w odpowiedniej kolejności pionowo – widzimy, że ten u góry jest jednocześnie powodem braku pracy dla wszystkich mieszkańców wsi. Teraz jest to już oczywiste – proces podobny do współczesnego – maszyny zastępowały człowieka. Tam gdzie do tej pory wymagano pracy np. 4 osób, z lepszymi narzędziami potrzebowano np. tylko dwóch.